Biest 3 Terrein Voorburcht, gracht

                en schootsvelden

Het kasteelterrein van de Nijenborgh ligt ten noordoosten net buiten de historische vestingstad Weert aan de uitvalsweg de Biest. De historische ruïnes van de Nijenborgh vormen samen met de grachten en het omliggende open terrein een van de meest aansprekende zichtbare relicten uit het roerige verleden van Weert.
De Van Hornes, voormalige bewoners van het kasteel en Heren van Weert, hebben een belangrijke rol gespeeld bij het proces van eenwording van Nederland in de zeventiende eeuw en later. Philips de Montmorency, de laatste graaf van Horne werd in 1568 samen met Lamoraal van Egmont onthoofd op de Grote Markt te Brussel. Dit incident was mede de aanleiding tot het begin van de 80-jarige oorlog.

Gemeentelijk monument Biest 3 Terrein 'voorburcht' (midden) medio maart 2020 nog te zien met deels afgebroken opstallen van houthandel Scheijmans, stadspark en rijksmonument Biest 1 (rechtsboven)

Wetenswaard

Het kasteel heeft sinds zijn oprichting rond 1440-1450 aanvankelijk voorspoedige, maar daarna ook woelige tijden meegemaakt. Het kasteel is in de zestiende en zeventiende eeuw regelmatig belegerd en door oorlogshandelingen gehavend.

Tijdens de oorlogshandelingen van de tweede Spaanse Successieoorlog, rond 1702, wordt het kasteel dusdanig verwoest dat de ruïne van het kasteel niet meer wordt opgebouwd.
In 1703 werd door de Raad van State de afbraak van de kasteelmuren verordonneerd tot een hoogte van maximaal 12 voet boven grachtniveau.
Uiteindelijk bleven bovengronds slechts delen van de hoofdburcht, de hoektorens, de centrale waterput en de toegangspoort tot de voorburcht bewaard. In de achttiende en negentiende eeuw hebben de ruïnes als ‘steengroeve’ gediend.
Ondergronds zijn funderingen van gebouwen, kerkers, kelders en dergelijke bewaard gebleven.
De brede gracht tussen hoofdburcht en voorburcht is geleidelijk dichtgeraakt en thans niet meer zichtbaar.

In 1841 wordt het kasteelterrein eigendom van toenmalig burgemeester Louis de Beerenbroeck. Ter plaatse van de hoofdburcht wordt op de fundamenten van de meest zuidelijke hoektoren een herenhuis gebouwd.

In 1923 wordt het kasteelterrein verkocht aan de familie Scheijmans.
Zij vestigen een houthandel op de voorburcht en in enkele bijgebouwen op de hoofdburcht.
De familie Scheijmans woont sindsdien in het herenhuis op de hoofdburcht en zijn er eigenaar van.

Eind 2019 is de houthandel verplaatst naar het bedrijventerrein Kampershoek en thans is de voorburcht met het omringende gebied eigendom van de gemeente Weert.
Het terrein is van zeer grote betekenis mede voor de geschiedenis en stadswording van Weert. De omgang met de bovengrondse relicten, de terreininrichting en het ondergrondse archeologisch erfgoed dient bij elke ontwikkeling zorgvuldig te gebeuren.

Daarnaast is het van belang ook in de toekomst een duurzaam behoud van het rijke bodemarchief te garanderen.

Het object maakt deel uit van het beschermd stads- en dorpsgezicht

I. Binnenstad met uitlopers.

Klik op de icoontjes in de rechterkolom voor meer informatie.

Hieronder staat een aantal audio- en videoproducties.

 

Klik op bovenstaande afbeelding en beluister de podcast 'Het Stadspark' gemaakt op 2 september 2020 door Erfgoed Deal