Foto C. Damhuis
Gemeentemuseum Weert Collectie 000499
Toen en Noow afl. 4, gepubliceerd in Land van Weert 10 december 2008
Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) schreef de Spaanse luitenant Bernardino de Mendoça een uitvoerig verslag van een beleg in 1572 van het Weerter kasteel dat hij zelf meehielp te verdedigen.
Daarin onder meer dit relaas:
De opstandelingen zonden een trompetter die de overgave van het kasteel eiste. De kruisboogschutters begroetten hem met een pijlenregen, waardoor hij gewond raakte. Die nacht namen de opstandelingen de voorburcht in, waardoor De Cayas [de Spaanse gouverneur van Weert] zich moest terugtrekken op het kasteel. De brug en de voorburcht werden vervolgens door zijn soldaten in brand gestoken.
De opstandelingen probeerden het kasteel aan te vallen, maar De Cayas verdedigde zich zo goed, dat de vijand grote verliezen leed. Tijdens een van de aanvallen probeerden vier Walen, die zich in een toren bevonden, contact te krijgen met de vijand. Zij beloofden de volgende dag de poort bij de tuin te openen. Eén van de soldaten had gezien hoe de soldaten een briefje van de toren gooiden naar de vijand. Prompt beschuldigde De Cayas deze Walen van verraad. De aanstichter werd ter plekke gewurgd. De opstandelingen bleven het kasteel twee dagen lang onder vuur nemen. Met twaalf stuks geschut beschadigden zij de torens van het kasteel. Ook schoten zij projectielen in de stad, waarmee zij de strooien daken van de huizen in brand kregen. De stadspoorten probeerden zij eveneens in brand te steken.
Nieuwsgierig naar hoe dit afloopt? Dat kunt u nalezen in deel 2 van Op de keper beschouwd. Een geschiedenis van Weert, dat begin volgend jaar uitkomt en waarin auteur Jean Coenen aandacht besteedt aan de periode van 1568 tot en met 1815.
Daarin vertelt hij hoe Weert een Spaanse garnizoensstad wordt, de economische teloorgang inzet en met de komst van de Fransen te maken krijgt met de zoveelste overheerser. Hij heeft veel nieuwe bronnen aangeboord met als resultaat veel nieuwe gegevens.