Foto open source
Oorlogsbronnen Weert
Hulp verlenen aan iedereen die door de Duitse bezetting in de problemen is gekomen. Priesterleraar Charles Brummans - hij geeft aardrijkskunde aan het Bisschoppelijk College in Weert - beschouwt het als zijn heilige missie.
Door zijn contact met leerlingen, oud-leerlingen en hun ouders kent hij de penibele situatie waarin zo velen beland zijn.
Of het daarbij om joden, onderduikers of bemanningsleden van neergestorte geallieerde bommenwerpers gaat, Brummans maakt geen onderscheid. Op zoek naar onderduikadressen, distributiebonnen en vluchtroutes naar onbezet gebied komt hij vanaf 1941 met steeds meer gelijkgezinden in aanraking.
En dat geldt ook voor het aantal personen en verzetsgroepen dat een beroep op hem doet.
Een van die organisaties is het landelijke Luctor et Emergo dat in de zomer van 1943 wordt omgedoopt in Fiat Libertas. De medewerkers houden zich onder meer bezig met de repatriëring van bemanningsleden van boven bezet gebied neergehaalde vliegtuigen.
Via Mathieu Beelen uit Tungelroy en pater Reinier Kloeg uit Rotterdam, die samen zo’n internationale vluchtroute via Frankrijk hebben opgezet, komt Brummans in contact met Luctor et Emergo. Omwille van zijn eigen veiligheid en omdat hij sterk hecht aan de eigen zelfstandigheid sluit hij zich niet aan bij de organisatie.
Wél is hij bereid om na de arrestatie van Beelen en Kloeg in april 1943 en een arrestatiegolf op enkele vluchtlijnen in Frankrijk naar Brussel te reizen om vanuit de Belgische hoofdstad een nieuwe vluchtroute naar het neutrale Spanje op te bouwen.
In gezelschap van twee onderduikers vertrekt hij in juli 1943 naar Brussel waar ze op de trein naar Parijs stappen.
Van daaruit gaat het verder naar Foëcy aan de demarcatielijn (de grens tussen bezet en onbezet Frankrijk). Ze stappen uit en gaan te voet verder naar Lury, aan de andere kant van de demarcatielijn.
Daar krijgen ze hulp van de pastoor die ervoor zorgt dat ze verder kunnen reizen naar een klooster in Issoudun. Per trein reizen ze vervolgens naar Toulouse waar een verbindingsman het drietal introduceert bij een grenspasseur die vlak bij de zône interdit, de grensstreek met Spanje, woont. Begeleid door een groep tabakssmokkelaars bereiken de drie ten slotte heelhuids Andorra.
Brummans' taak zit erop; de nieuwe route is gebruiksklaar en krijgt de naam St.-John.
Terug in Weert gaat de priesterleraar onverdroten verder met de hulp aan vluchtelingen. Daarbij maakt hij gebruik van alle vluchtroutes die hij kent.
Tegen de zin van Fiat Libertas is daar ook de route St.-John bij. Brummans trekt zich niets aan van het bezwaar omdat hij de vluchtweg per slot van rekening zelf in elkaar heeft gezet.
Dankzij zijn zelfstandig opereren en een flinke dosis geluk ontsnapt hij op miraculeuze aan arrestatie als zowel Fiat Libertas als een aantal veelgebruikte vluchtlijnen in België en Frankrijk in september 1943 grotendeels worden opgerold. Niettemin slaagt een geïnfiltreerde verrader er kort daarna alsnog in om tot Brummans door te dringen. Het engeltje op zijn schouder behoedt hem echter nogmaals voor arrestatie.
Hals over kop vlucht hij begin november 1943 uit Weert en duikt hij tot de bevrijding onder in Leiden.