- vrijgeleide Maarten van Rossum 29 juli 1543 -
Het voeren van een oorlog is een dure bezigheid, niet alleen nu, maar zeker ook in het verleden.

De beruchte krijgsheer Maarten van Rossum, bijgenaamd 'de brander', deinsde er in de 16e eeuw niet voor terug om voor de financiering van zijn leger hele steden en dorpen te plunderen en zelfs in brand te steken. In ruil voor een geldsom wilde Van Rossum een gemeenschap ontzien.
In dit document van 29 juli 1543 gaf Van Rossum een vrijgeleide aan de bewoners van het kerspel Maris (het kerkdorp Maarheeze).
Regel
……. Duerluchten g(enedigen) hochgeboer(e)n ffursten ind heer(e)n he(er?) Wilhelms Hertoug(en) van Ge(lre)
Cle(ef)…Berghe Grave totter Marck, Zutphen ind Raeffenberch, h(eere)n tot Raeffe(n)steijn .. so? m(it?)
Desser s(alv)agairde gefrijth ind gefeylicht het kerspell Maris mit hoer alre, lijffen, gueder(e)n, haeven
beesten, getim(m)er ind karengewasch, hem selfs ind nijemo(n)ts anders toebehuer(e)n(de), sampt hueren gewoe(n)tlichen v…
kerck ind mole(n)wech, die tijt van elff weken lanck nae datu(m) van dessen gedueren(de)
Beheltlick dat sij sich middelertijt as gefeylichde luyden halden, gheenen klockslach noch wape(n)gerucht
maicken noch boem of hecken(ne) sluijten, ind niet van hoich g(enedigen) mijn(s) gen(edigen) l(ieven?) h(eere)n weg(en) (sonder allene het …
voir dat krijschfollick ind p(eer)den dair toghe gefielen uitgesond(er)t) beschedijget werden ind dat key(se)rlicke ma(jesteij)t
bevelsluijde gelijcks als sijne(n) ff(ursten?) g(enedigen) onderdanen to mogen verding(en) gestaen ind gon(n)en sullen sonder argelist
Oirkondt der wairheijt heb Ick Marten van Rossem (h)eer tot P(oed)oroen Marscalck ind g(e)n(er)aill overste
velthoiptman desse salvagairde met mij(n)s selffs hant onderteijckent ind mij(n)s spitziers h(ier) onder gedru(ckt)
Den XXIX ten dach Julij Ao XLIIIo (=anno quadragesimo tertio)
M. v. Rossum
Gemeentearchief Weert, Niet Gemeentelijke Archiefbescheiden C.3.2 inv. nr. BF 457
W. Blockmans en H. Pleij, red., Plaatsen van herinnering: Nederland van prehistorie tot Beeldenstorm, (Bert Bakker, 2010).